diêm dúa
Định nghĩa
- Tính từ:
- Chỉnh chu, bảnh bao một cách quá mức, cầu kỳ: Diễn tả vẻ bề ngoài được chăm chút, trang điểm hoặc ăn mặc quá kỹ lưỡng, cẩn thận đến mức có vẻ kiểu cách, màu mè, không tự nhiên.
- Hào nhoáng bề ngoài: Thường mang sắc thái hơi chê bai, chỉ sự phô trương, làm dáng quá đáng.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Anh ta ăn mặc diêm dúa để đi dự tiệc. (Anh ta ăn mặc quá bảnh bao, cầu kỳ để đi dự tiệc.)
- Cô ấy trang điểm diêm dúa trông thật không tự nhiên. (Cô ấy trang điểm quá đậm và cầu kỳ trông thật không tự nhiên.)
- Lối viết văn diêm dúa với quá nhiều từ hoa mỹ. (Lối viết văn hào nhoáng với quá nhiều từ ngữ trau chuốt một cách màu mè.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "làm duyên làm dáng một cách diêm dúa": chỉ hành động cố tình tỏ ra đẹp đẽ, duyên dáng một cách gượng gạo, không tự nhiên.
- Cô bé đứng trước gương làm duyên làm dáng một cách diêm dúa.
- Dùng để phê phán một cách nhẹ nhàng sự phô trương, màu mè không cần thiết.
- Bài trang trí này diêm dúa quá, cần đơn giản và tinh tế hơn.
Biến thể và từ gần giống
- Diêm dúa thường được dùng như một tính từ. Từ này không có biến thể phổ biến khác.
- Chải chuốt (tính từ/động từ): cũng chỉ sự chăm chút ngoại hình, nhưng có thể mang sắc thái trung tính hoặc tích cực hơn, ít màu mè hơn "diêm dúa".
- Bảnh bao (tính từ): chỉ vẻ ngoài gọn gàng, đẹp đẽ, lịch sự, thường mang nghĩa tích cực.
- Hào nhoáng (tính từ): phô trương bề ngoài lộng lẫy, rực rỡ nhưng bên trong có thể trống rỗng.
Từ đồng nghĩa
- Cầu kỳ: tỉ mỉ, rườm rà.
- Kiểu cách: làm ra vẻ, không tự nhiên.
- Màu mè: phô trương hình thức bề ngoài.
- Trau chuốt (khi mang nghĩa tiêu cực): gọt giũa, sửa sang quá mức.
Từ trái nghĩa
- Giản dị: mộc mạc, đơn sơ, không cầu kỳ.
- Tự nhiên: không gò bó, không màu mè.
- Xuề xòa: qua loa, không chú trọng hình thức.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- Không có thành ngữ cố định nào sử dụng từ "diêm dúa". Tuy nhiên, từ này thường xuất hiện trong các ngữ cảnh miêu tả hoặc phê bình về cách ăn mặc, trang điểm hay phong cách sống phô trương bề ngoài.